Hố Sây- ma

Hổm rồi, đi ra Hà Nội, theo ông xã lên tham quan Làng văn hóa  các dân tộc Việt. Điểm đến là ngôi chùa Khơ me mới được khánh thành hôm 23/11. Ngôi chùa rực rỡ, sáng choang nổi bật giữa khung cảnh có vẻ đìu hiu và những ngôi nhà sàn cũ kỹ.

Đứng bên ngoài, chợt nghe lỏm một cô hướng dẫn viên đang thuyết minh với  một nhóm các bác già đi du lịch về một cái gọi là “hố Sây ma”. Ghi lại lời cô thuyết minh như sau:

“ Các bác vào trong chùa sẽ thấy có những nơi mặt sàn gạch lồi lõm, hoặc chưa được lát hết. Đấy không phải là lỗi kỹ thuật đâu ạ, mà đó chính là những cái hố mà người ta gọi là hố Sây ma. Những cái hố này, theo phong tục của người Khơ me, là nơi để ta gửi gắm những ước nguyện của mình. Ví dụ như ai mong muốn có tri thức thì thả vào đó bút mực, ai muốn có sắc đẹp thì gửi gương, lược; ai mong giàu có thì gửi giấy tiền vàng bạc… Cái hố này sẽ được lấp lại vĩnh viễn ngay vào hôm khi khánh thành ngôi chùa”.

Mình đứng nghe (lỏm) ban đầu thấy hay hay. Sau ngẫm nghĩ càng thấy có điều gì đó không ổn lắm. Nghĩ nữa lại càng thấy nhiều điều không ổn.

Này nhé: Con người có ai lại mong chôn chặt những mơ ước, mong muốn của mình vĩnh viễn. 

Hai là người Khơ me rất thật thà chất phác, họ chắc chắn không có chuyện đi lễ để cầu mong tài lộc cho mình một cách thô thiển và thực dụng như người Kinh ta

Vậy nên việc bỏ các thứ vào hố Sây-ma có thể thực sự không phải là để cầu mong, ước muốn cho mình mà thực chất chính là thể hiện tấm lòng thành kính, cúng Phật, thờ Phật, kính dâng lên Phật vậy thôi.

Nếu thế thì việc thuyết minh như nêu trên có phải như đang “bóp méo” văn hóa của đồng bào Khơ me không nhỉ? Cái này thắc mắc quá, không biết hỏi ai. Bạn nào quen các chuyên gia khảo cổ, văn hóa hỏi giùm tui với.

Còn nữa, mình lại nghĩ: ừ thì cứ cho là người ta gửi gắm mơ ước của mình đi nhưng nếu như ta mơ ước đến tình yêu thương và hạnh phúc thì ta sẽ thả xuống hố Sây-ma cái gì nhỉ.

Thiệt là “gắc gối” quá đi đó mà. Hay tại mình cứ nghĩ lung tung nhỉ.   

NHÀ HỘI AN CÓ ...

Nhà Hội An có …

Nhà Hội An có mắt cửa. Mắt cửa hình lá đề, hình bát quái, hay âm dương. Ngoài ý nghĩa tâm linh, trừ tà ma, điều ác, những đôi mắt cửa cũng chính là cửa sổ tâm hồn, là linh hồn của ngôi nhà cổ. Những đôi mắt cửa đầy trìu mến khi đón nhận cố nhân và cũng như đang dò xét với người lạ lần đầu đến làm khách nhà mình. Đối diện với những đôi mắt cửa, mỗi người khách đều tự thấy mình cần chỉn chu hơn khi bước vào nhà, chuẩn bị tiếp xúc với người trong nhà thế nào cho phải đạo.

Nhà Hội An có ngưỡng cửa. Ngưỡng cửa chỉ là một thanh gỗ đặt cao hơn mặt sàn ngay cửa ra vào. Ngưỡng cửa giản đơn như thế nhưng lại chứa đựng ý nghĩa cao sâu bởi đó chính là cột mốc ranh giới cho hai thế giới, thế giới bên ngoài xã hội và thế giới của gia đình. Bên ngoài, dẫu bạn có là gì đi nữa thì một khi bước qua ngưỡng cửa bạn chỉ đơn giản là thành viên của gia đình, là cháu của ông bà cô bác, là con của bố mẹ. Khi bước qua ngưỡng cửa, dù muốn hay không bạn vẫn buộc phải cúi đầu trước bàn thờ ông bà được đặt ở chính diện như cúi đầu tuân thủ các tôn ti trật tự, nền nếp gia phong trong ngôi nhà đó. Ngưỡng cửa dạy cho ta phép tôn trọng, hiếu nghĩa và biết những giá trị nền tảng dưới chân mình bởi nếu không cúi đầu thì rất có thể bạn sẽ vấp ngã.

Nhà Hội An có giếng trời. Đó là một khoảng sân giữa nhà, không có mái che và thường có một cái giếng ở đấy. Bởi nhà Hội An thường có hình ống, dài thượt, một mặt phố, một mặt sông. Giếng trời là nơi lấy ánh sáng, không khí tự nhiên cho ngôi nhà (theo kiến trúc), cũng là nơi hấp thu được tinh túy đất trời (theo tâm linh). Ở đó lẽ dĩ nhiên sẽ có ánh trăng vàng ngập tràn những ngày rằm và biết đâu  lại chính là nơi người ta có thể gửi gắm lên trời những ước nguyện thầm kín.

Nhà Hội An có những mái ngói rêu phong như thấm đẫm cả những giọt mồ hôi của những năm tháng tảo tần gian khó.

Nhà Hội An có nhiều thứ để ta chiêm nghiệm, để biết nhà không chỉ là một công trình vô tri vô giác. Có mắt cửa để nhìn – thấy, có giếng trời để hít thở, có ít nhất là ngưỡng cửa để chứa đựng những tầng sâu văn hóa. Sao dám bảo nhà Hội An không là một CON NGƯỜI …

ĐỂ CÓ THỂ TRỞ THÀNH NGƯỜI... BÌNH THƯỜNG

Tình cờ đọc được bài này của TS. Nguyễn Đức Hưởng, Phó Chủ tịch HĐQT ngân hàng Liên Việt, thấy giống y như suy nghĩ của mình. Xin phép "trộm" đem về đây để đọc và nghĩ. 

Trở thành Người bình thường, thấu hiểu được giá trị đích thực của những điều bình thường; với tôi (và không chỉ riêng tôi), đó là bí quyết sống, bởi vì Người bình thường là:

1. Một người như bao nhiêu người khác, dễ hòa nhập và hội nhập được.

2. Làm được tất cả những việc bình thường và vì vậy, có thể làm được cả những việc vĩ đại.

3. Người bình thường là người Luôn biết mình là ai, đang đứng ở đâu, “thành ý – chính tâm – tu thân…” để đi thăng bằng trên mặt đất, không sống viển vông, không bao giờ tự cho mình là siêu nhân; biết:

a. Biết xử sự "theo tuổi" của mình, đó là tự biết mình "đủ tuổi" làm việc gì và "không đủ tuổi" làm việc gì? Đây quả là một điều khó thực hiện, bởi rất nhiều người luôn tự cho mình là "lớn tuổi" khi còn trẻ, nhưng lại nghĩ rằng "còn rất trẻ" khi đã quá già...

b. Biết mình “vác” được bao nhiêu kg trên vai, nếu “cố quá” sẽ “quá cố” vì “gãy” cột sống. Đối với người khác cũng vậy, ta phải biết sức khỏe người đó để nhờ việc, giao việc vì “cái Tâm” thì khó đo lường nhưng “cái Tầm” của con người thì có thể đo đếm được. Biết vui, biết buồn, biết trước, biết sau, biết yêu, biết ghét... Nhưng phải biết đủ, không quá đà mà phải biết dừng...

Đoạn sau này là của tôi.

Tôi vẫn nhớ lời của một người bạn trai hồi còn học đại học, bạn bảo: trở thành người bình thường nhưng đừng ... tầm thường. 

Hình như trong xã hội hiên tại, người ta đang có sự lẫn lộn giữa BÌNH THƯỜNG VÀ TẦM THƯỜNG. 

Ví dụ như đi ăn nhà hàng, thức ăn còn dư nhiều, bệnh sĩ đã khiến nhiều người cảm thấy ngại khi mang những món đồ ăn còn thừa đó về, vì sợ người khác sẽ đánh giá mình là tầm thường. Trong khi đó chính là cách xử sự bình thường của một người khôn ngoan, biết tiết kiệm, đáng quý. 

Cuộc sống thực sự còn nhiều khó khăn, nhu cầu của mỗi người có vẻ như ngày càng lớn. Nhưng thực tế, có lớn đến đâu đi nữa thì cũng vẫn quẩn quanh chuyện cái ăn cái mặc, học hành. Ăn nhiều, ăn ngon, sơn hào hải vị đến mấy đi nữa rồi cũng quay về với bát cơm, chén mắm. Làm to đến đâu thì cũng có ngày về hưu làm phó thường dân. Minh mẫn mãi rồi cũng có lúc dở hơi, lẩn thẩn ... Biết đủ là đủ, biết mình đang ở đâu, biết mình đang tuổi nào, biết mình đang làm gì, biết buông bỏ để sống thản nhiên, biết phúc phận của mình đến đâu thì hưởng đến đấy, không có phúc thì đừng tranh giành ...

(Bận rồi, Rảnh viết tiếp ...)

BÀI AI ĐIẾU CHO MÁ

Ba ra đi ngày 18/9/2009, má qua đời ngày 17/3/2013. Đây là lời ai điếu mình đọc trước linh cữu má trong lễ truy điệu. Ngày vu lan, nhớ ba má nên chép lại.

Ba má kính yêu của chúng con,

Vẫn biết có môt ngày ba má phải lìa xa chúng con, nhưng ai cũng mong ngày ấy đừng bao giờ đến. Bây giờ thì con đã hiểu, dẫu có ở tuổi nào đi nữa, cũng không còn nỗi bất hạnh nào lớn hơn khi trở thành kẻ mồ côi.

Má kính yêu,  

Trong những ngày tang lễ má vừa qua, trong niềm tiếc thương vô hạn, trong nỗi đau đớn khôn cùng khi không còn má nữa, nhưng lòng chúng con vẫn lấp lánh niềm tự hào hãnh diện về má.

Cuộc đời của má, cuộc đời của một người phụ nữ khiêm nhường giản dị; một người vợ đảm đang chung thủy, một người mẹ tảo tần, can đảm; một người bác, người cô nhân hậu, chuẩn mực; một người bà đức cao vọng trọng.

Má kính yêu,

85 năm tuổi đời, 63 năm tuổi Đảng, 40 năm lao động cống hiến, phục vụ Cách mạng, phục vụ đất nước, má xứng đáng được Đảng và nhà nước ghi công, được người đời tin yêu, kính trọng.

Cả một đời chắt chiu dành dụm, cả một đời vất vả lo toan, má xứng đáng được sống những ngày cuối đời đủ đầy hạnh phúc bên con cháu.

Bao nhiêu năm sinh thành nuôi con khôn lớn, bao nhiêu năm dạy dỗ, giáo dục con trưởng thành, ba má đã để lại cho chúng con những tài sản vô giá. Đó là trí tuệ, là sức khỏe, là tâm thế vững vàng để nối tiếp truyền thống vẻ vang của gia đình, để sẵn sang đối mặt với khó khăn thử thách, để vươn lên cùng thời đại.

Má kính yêu,

Với tất cả tình cảm má đã dành cho chúng con, giờ đây khi nhắm mắt xuôi tay, má hoàn toàn xứng đáng và chúng con cũng đủ khả năng để có thể báo hiếu cho má bằng một đám tang trọng thể, không thua kém bất kỳ một người nổi tiếng nào.

Nhưng chúng con biết má chỉ muốn những gì thật giản đơn, bình dị nhẹ nhàng mà ấm áp nghĩa tình bà con anh em, bạn bè đồng chí, đồng nghiệp. Và bây giờ ở trên cao nhìn xuống hẳn má đang mỉm cười mãn nguyện với sự hiện diện của những người yêu mến và kính trọng má.

Chúng con mong má yên lòng nhắm mắt ra đi thanh thản. Ở nơi ấy có ba con và cậu con đang đón đợi má cùng về.

Vĩnh biệt má của chúng con, bà ngoại của các cháu. 

CẢM ƠN CON

Khá chật vật, không vinh dự gì, nhưng cuối cùng con cũng đã đủ điểm để có thể bước chân vào một trường Đại học.

Lệ thường, người sẽ phải cảm ơn ba mẹ chính là con

Nhưng ngược lại, hôm nay, ba mẹ (chủ yếu là mẹ) lại làm một điều trái với lệ thường (hình như việc trái lệ thường này lại chính là lệ thường của nhà mình thì phải) là CẢM ƠN CON.

Nuôi các con ăn học, lớn khôn từ bé đến bây giờ hình như mẹ nhận được nhiều lời chỉ trích hơn là lời khen.

Hồi nhỏ con gầy yếu, mẹ bị chê là không biết nuôi con. Mẹ đã không dám thanh minh, bởi biết việc nuôi con là trách nhiệm của ba mẹ. Bây giờ các con có thể làm cho ba mẹ tự hào khi đứa cao 1,75m, đứa cao 1,78m, nặng trên 65 cân, ừ thì coi như bỏ qua những lời chê bai ngày nọ.

Việc nuôi con là việc của ba mẹ nhưng việc học hành là việc của con, mẹ nghĩ thế vì ngày xưa chính mẹ cũng từng ý thức như thế. Ba mẹ chỉ hỗ trợ cho con về phương tiện, vật chất để đảm bảo cho con có được điều kiện học tập đàng hoàng.

Chính vì vậy mẹ không áp lực buộc con phải đạt loại giỏi, loại xuất sắc.

Năm lên cấp 3, con thi thiếu 1 điểm vào trường loại 1, thì học trường loại 2 có hề gì. Xin chuyển trường cho con đối với mẹ không quá khó khăn, nhưng mẹ không làm.

Xin nâng chút xíu điểm cho con để khỏi phải thi lại, không phải chuyện khó khăn, nhưng mẹ kiên quyết không làm.  

Nói thật với các con, rất nhiều khi mẹ đã hoang mang, không biết sự “cứng rắn” của mẹ có phải là phương pháp đúng đắn và hữu hiệu để dạy con hay không

Nhất là khi xung quanh mẹ luôn có những thông tin về chuyện chạy chọt, nhờ vả, xin xỏ …Nhất là khi vì thế mẹ đã nhận được không ít lời chỉ trích rằng không biết lo cho con.

Điều mẹ e ngại, không phải là từ tác động bên ngoài, không phải là những lời chỉ trích ấy, mà chính là từ con. Mẹ chỉ lo con sẽ lớn lên với tâm lý rằng mẹ không yêu con nên không lo cho con như những bà mẹ khác.

Ngày hôm nay con đã đặt bước chân đầu tiên vào giảng đường trường đại học. Điều ấy chưa phải là niềm vinh quang lớn lao gì, cũng không hẳn nói lên về một tương lại sáng lạn cho con…như điều mà tất cả những ông bố bà mẹ trên đời này mong muốn.

Nhưng có lẽ đó chính là câu trả lời cho những nỗ lực của con, cho phương pháp dạy con cứng rắn và có phần khắc nghiệt của ba mẹ, cũng là sự thể hiện rằng con đã hiểu ba mẹ yêu con đến thế nào.

Và vì thế mà ba mẹ CẢM ƠN CON.

K10 của chúng mình

Vừa trở về từ Cần Thơ sau 3 ngày họp lớp, mệt nhoài mà niềm vui và niềm tự hào cứ mãi dâng tràn. Vâng, có một k10 (tên khóa học đại học của chúng mình ở trường Đại học pháp lý, nay là trường luật, niên khóa 1085-1989) như thế, một K10 để khi nhắc đến tên lại thấy lòng trào lên những cảm xúc thật ấm áp, có người còn cho đó là nguồn năng lượng để 2 năm có thể nạp lại bằng những cuộc họp lớp như thế này.

Họp lớp năm nay với 30 thành viên, ít hơn mọi năm. Lý do thì nhiều, như chuyện đổi lịch, chuyện thông báo muộn, người bận, người ốm … Lớp hơn trăm người, ở rải khắp các tỉnh thành phía nam, chuyện họp hành dù là đã thành thông lệ, đã được nhắn nhe, kêu gọi, hẹn hò nhưng chả bao giờ là đủ, âu cũng là chuyện bình thường. Một số gương mặt đã trở nên quen thuộc, nhiều người chỉ mong ngóng cho thời gian trôi qua mau để đến kỳ họp lớp.

Cuộc họp lớp dẫu thiếu nhiều người nhưng không hề thiếu niềm vui, không thiếu đi sự ấm áp nghĩa tình. Họp lớp, ta biết thêm một vùng đất mới, cho lũ trẻ được có thêm bạn bè anh em, có thêm những ông bố bà mẹ mới luôn yêu thương chăm sóc như bố mẹ mình.

Có bạn ngồi thấy tiếc cho những người không đi họp lớp bởi thay vì mỗi khi họp lớp họ có thể bỏ lại sau lưng 2 tuổi, thì họ lại vác thêm trên vai mình gánh nặng của 2 lần như thế cho đến kỳ họp lớp sau.

Anh Hồng Nga từ Phan Thiết bảo rằng: “chỉ có những người đủ tự tin mới đi họp lớp”. Dù rằng chưa thật đồng ý với anh nhưng có lẽ điều anh nói đúng với nhiều người

Vâng, có lẽ thế thật. Dung ZB không đi họp lần này vì không đủ tự tin với quả tim mới bị mổ tháng trước và bác sĩ không cho phép đi, thế là mất toi gần chục triệu tiền vé máy bay đặt trước từ Hải Phòng vào Sài Gòn. Sự thiếu tự tin này của nó là một lý do chính đáng cũng như việc Dũng 3 số, má Liên phải đang chăm sóc ông bà cụ thân sinh đang nằm viện…nên tất nhiên được mọi người đồng cảm sâu sắc

Có những người như Định “ngáo”, Kha … lẽ tất nhiên không thể đến cuộc họp lớp sau những ngày “ủ tờ” dù rằng nếu họ có đến thì vẫn được đón tiếp vui vẻ vì chúng ta là bạn. Minh “đểu” thì báo cáo đang phải đi chống bão cho công ty mà … e hèm, cả khóa cũng không ai dám chắc là cái công ty ấy thực sự có đang tồn tại hay không.

Có những người không đủ tự tin để thuyết phục chồng/vợ mình để đến với cuộc họp lớp, có những người không đủ tự tin để thu xếp tài chính cho chuyển đi này…

Có người làm sếp, sếp lớn lắm không đủ tự tin để xếp lịch cho một công việc “quan trọng, quan trọng lắm lắm” để dành 1 ngày nghỉ cuối tuần cho các bạn của mình dù khoảng cách chả bao xa…Sau này đến lúc nghỉ hưu thì ắt hẳn tâm tưởng họ cũng sẽ khó có thể rời xa với chiếc ghế sếp của hiện tại và thêm hoang tưởng với những công việc quan trọng như khi còn tại vị. Ô hô …

Có người không đủ tự tin khi lái chiếc xế hộp mới mua đến cuộc họp lớp đã đành, nhưng cũng không đủ tự tin để bước lên chiếc xe chung 50 chỗ đang rộng rinh mà Ban tổ chức đã thuê sẵn…Ô hô, Hà “chuột” bảo, nếu thế thì lần sau bạn chỉ cần bảo với mọi người “tôi vừa mới mua xe ô tô mới, xịn lắm nhưng mà tôi vẫn đi xe chung với lớp đấy nhé. Thế thôi, là mọi người biết mình có xe mới mà”

Năm nay họp lớp ở Cần Thơ, thủ phủ miền Tây Nam bộ. Miền Tây với kênh rạch chằng chịt, những  vườn trái cây trĩu nặng, phiên chợ nổi Cái Răng sáng sớm và đờn ca tài tử lúc chiều tàn.

Mình thích cái cảm giác thật bình yên khi dạo bước trên con đường nhỏ ven sông, dưới bóng cây râm mát, ngắm những con thuyền đang lướt nhẹ xuyên qua những cây cầu nhỏ cong cong hình cánh cung.

Mình thực sự ấn tường với giàn gừa (không phải dừa mà loại cây họ cây si), không chỉ vì đó là một khu di tích lịch sử, một nơi địa điểm văn hóa linh thiêng mà còn bởi vì những cành gừa, thân gừa lâu năm mọc lên đan xen, quấn quýt vào với nhau thành giàn. Gốc cây gừa cái, chắc là cây gừa mẹ, gừa bà đầu tiên giờ đã bị hỏng chỉ còn trơ lại phần gốc to để làm di tích, cũng như một số cành gừa lâu ngày có cái đã bị mục, bị gãy đi. Nhưng giàn gừa vẫn còn những cây chắc khỏe bám đất làm trụ đứng cho hàng hàng lớp lớp cây con khác vịn vào.

K10 của mình cũng như thế, cũng sẽ còn những cây gừa trụ cột, có thể nhỏ bé như Nhuệ, có thế to lớn như Bình, Thành, Cường , có thể dẻo dai như Minh, có thể duyên dáng như Hồng, Hà, Mai hay mạnh mẽ như anh Nga, chị Hà …để đủ sức nâng đỡ, chở che cho mình và những thế hệ sau làm nên một giàn gừa vững vàng vươn lên.

TẢN MẠN VỀ THI VÀ ĐUA

Mấy hôm trước cu Ti (con chị bạn) đi thi vào lớp 10 và hôm nay đến lượt Tít thi Đại học. Đối với các sĩ tử dù lớp 5, lớp 10 hay đại học, cao học, tiến sĩ thì trải qua các kỳ thi là một sự bắt buộc và cũng không thể nói kỳ thi nào khó hơn kỳ thi nào. Để động viên tinh thần chiến sĩ, và đôi khi cũng là sự an ủi đối với những kết quả được coi là chênh vênh, nhà Ớt đã làm mấy câu thơ vui trên Facebook và được các sĩ tử có vẻ khoái chí:

Một năm mấy chục kỳ thi

Thêm kỳ chuyển cấp còn gì… tròn vo

Được hay không cũng chả lo

Thi xong cứ việc ngủ khò nghe cu …

Hoặc sau khi biết kết quả chiến thắng của các cu cậu thì lại tiếp thêm khí thế bằng mấy câu

Ti ơi Ti hỡi là Ti

Chiến thắng  xong rồi để làm chi

Ngày mai tiếp tục ...vùi đầu học

Học rồi học tiếp để… đi thi

Bao giờ mới hết thi Ti nhỉ

Thoả sức đi chơi với …ngủ khì …

Từ những cuộc thi của lũ nhóc con, lại quay sang chuyện người lớn.

Người lớn thì tuy rằng rất ít hoặc không bao giờ phải thi như lũ nhóc nữa, nhưng có khi còn hơn là thi. Người ta gọi đó là …ĐUA.

Các sĩ tử Bi, Tít, Ti, Bống… sẽ phải trải qua những kỳ thi để đánh giá về trình độ, kiến thức, để xác định rằng "chiến sĩ" này có đủ kiến thức để bước lên bậc học cao hơn hay không. Người lớn đua để khẳng định giá trị năng lực, bản lĩnh của bản thân mình. Đấy là sự xác định mục tiêu theo một cách chính thống và đúng đắn nhất.

Nhưng ...

Trẻ con thi, trong sáng , hồn nhiên chỉ để đạt lên lớp trên và mong sao bạn bè của chúng cũng được lên lớp để cùng học cùng chơi với mình.

Cuộc đua của người lớn chứa đầy những toan tính, thủ đoạn và phần nhiều với mục đích hạ gục các đối thủ cạnh tranh.

Trẻ con thi, đánh vật với những con số, những từ ngữ, câu cú… và đều có ba rem rõ ràng để xác định kết quả theo mức độ xuất sắc, khá, trung bình hay yếu

Cuộc đua của người lớn chả có ai ra đề, chẳng có ba rem chấm điểm và vì vậy dĩ nhiên kết quả sẽ phụ thuộc phần lớn vào … cảm tính của ai đó

Thi xong, dù được hay không được, lũ trẻ con sẽ chả mất gì ngoài việc nếu xui xẻo thì sẽ phải mất thêm thời gian cho việc học lại một hoặc thậm chí vài năm.

Còn cuộc đua của người lớn diễn ra liên tục, kéo dài, đánh đổi bằng nhiều thứ mà phần lớn kết quả chỉ là mất chứ không được. Mất tiền của, mất danh dự, mất tự do…và thậm chí mất cả lương tri chỉ để đổi lấy những thứ cực kỳ phù du là chức vụ, quyền, lợi và đôi khi thật dở hơi khi đua chỉ để chiếm được tình cảm của một người khác. Nhiều người lớn vẫn không nhận ra rằng đôi khi chỉ vì một danh hiệu hão, một thứ sĩ diện hão “hơn đời hơn người” họ đã phải mất đi khá nhiều những thứ quý giá nhất. Có câu chuyện đáng buồn cười nhưng lại trở thành phổ biến ở thủ đô (ngàn năm văn hiến của chúng ta). Anh nọ khoe đã tốn 20 triệu đồng chuyển chỗ cho cô con gái cưng từ 1 trường tiểu học này sang trường tiểu học khác cũng tốt như nhau, cũng ở trung tâm như nhau chỉ vì 1 chữ “sĩ”, để cho mọi người biết là anh có tiền và anh có quyền, anh có thể làm được tất cả những điều mình muốn. Haiza

Trẻ con thi được hay không được thì vẫn có quyền để hô to …STOP. Còn người lớn, cuộc đua của họ chẳng khác nào là một cuộc đạp xe đạp leo dốc, không thể dừng, bởi dừng lại có nghĩa là tuột dốc luôn.

Cuộc thi của lũ trẻ diễn ra ở trường, với bàn ghế, bảng đen, bút giấy. Còn cuộc đua của người lớn là ở bất kỳ đâu, và thật mỉa mai thay có khi còn diễn ra ngay cả trên giường bệnh nữa.

Những tấm giấy khen sau các kỳ thi của trẻ con luôn đem lại những niềm vui, niềm tự hào cho tất cả mọi người bởi điều đó là xứng đáng. Nhưng tiếc thay những bằng khen của người lớn không được như thế.

Nói vậy, nhưng không phải tất cả các cuộc đua của người lớn đều xám xịt một màu.

Vâng, vẫn có những cuộc đua đáng yêu đấy chứ: ví như cuộc đua xe hàng ngày của các ông bố bà mẹ để đưa con đến trường, đưa con đi học thêm và đưa con đi thi …